Przeciwwaga dla głowni: przesuwa środek ciężkości w stronę dłoni, żeby mieczem dało się prowadzić cięcie, a nie tylko machać. W Baldwinie jest ze stali nierdzewnej i nakręca się ją na trzpień — po zdjęciu miecz rozbiera się do konserwacji albo wymiany owijki.
22,5 cm to miejsce na obie dłonie — pełny chwyt długiego miecza, jak w traktatach Liechtenauera. Owijka jest ze sznurka, bez skóry: dłoń się na niej nie ślizga, a po zdjęciu głowicy da się ją wymienić.
Część głowni, której nie widać. Biegnie przez całą rękojeść aż do głowicy, która się na niego nakręca, i to on przenosi uderzenie z ostrza na dłoń. Do oferty trafiają tylko miecze, w których trzpień idzie przez całą długość chwytu.
Poprzeczka, która chroni dłoń przed ostrzem zsuwającym się po głowni. W Baldwinie ma 21 cm szerokości i ten sam motyw krzyża co głowica. Jest ze stali nierdzewnej, więc w odróżnieniu od głowni nie wymaga oliwienia.
Stal 9260 ma około dwóch procent krzemu i należy do najbardziej wybaczających gatunków na miecze: znosi wygięcia, po których stal węglowa zostałaby krzywa na zawsze. Deklarowane 55–58 HRC to wysoko jak na nią, więc krawędź dłużej trzyma ostrość. Ostrze jest fabrycznie naostrzone — do kolekcji i cięcia mat, nie do sparingu.
Zbrojownia · Anno Domini
Przeciwwaga dla głowni: przesuwa środek ciężkości w stronę dłoni, żeby mieczem dało się prowadzić cięcie, a nie tylko machać. W Baldwinie jest ze stali nierdzewnej i nakręca się ją na trzpień — po zdjęciu miecz rozbiera się do konserwacji albo wymiany owijki.
22,5 cm to miejsce na obie dłonie — pełny chwyt długiego miecza, jak w traktatach Liechtenauera. Owijka jest ze sznurka, bez skóry: dłoń się na niej nie ślizga, a po zdjęciu głowicy da się ją wymienić.
Część głowni, której nie widać. Biegnie przez całą rękojeść aż do głowicy, która się na niego nakręca, i to on przenosi uderzenie z ostrza na dłoń. Do oferty trafiają tylko miecze, w których trzpień idzie przez całą długość chwytu.
Poprzeczka, która chroni dłoń przed ostrzem zsuwającym się po głowni. W Baldwinie ma 21 cm szerokości i ten sam motyw krzyża co głowica. Jest ze stali nierdzewnej, więc w odróżnieniu od głowni nie wymaga oliwienia.
Stal 9260 ma około dwóch procent krzemu i należy do najbardziej wybaczających gatunków na miecze: znosi wygięcia, po których stal węglowa zostałaby krzywa na zawsze. Deklarowane 55–58 HRC to wysoko jak na nią, więc krawędź dłużej trzyma ostrość. Ostrze jest fabrycznie naostrzone — do kolekcji i cięcia mat, nie do sparingu.
Kilka mieczy naraz, każdy obejrzany i zmierzony przed wysyłką. Dla kolekcjonerów, rekonstruktorów i ludzi, którzy chcą trzymać w ręku coś prawdziwego — z pełną specyfikacją i bez ściemy w opisie.
Zbrojownia
Kategorie
Podział bierze się z długości rękojeści, nie ostrza: miecz jednoręczny prowadzi się z tarczą, półtoraręczny pozwala dołożyć drugą dłoń, dwuręczny wymaga obu.
Cięcie zza tarczy, w szyku ściany tarcz. Szeroka, płaska głownia z szerokim zbroczem, które odbiera jej masę.
Nie mamy teraz takiego miecza w ofercie. Napisz, czego szukasz — sprowadzimy go na zamówienie indywidualne.
Miecz do walki z tarczą — migdałową u jeźdźca, puklerzem u pieszego. Przede wszystkim broń do cięcia, z konia i pieszo.
Nie mamy teraz takiego miecza w ofercie. Napisz, czego szukasz — sprowadzimy go na zamówienie indywidualne.
Wszechstronny miecz rycerski z traktatów Liechtenauera i Fiore dei Liberi: płynne cięcia i sztywne pchnięcia szukające szczelin w zbroi.
Długi miecz templariuszy „Baldwin”
Broń zawodowców: doppelsöldnerzy walczyli nią w pierwszym szeregu i przy chorągwi. Parierhaki i ricasso pozwalały chwycić głownię i pracować krótszym ramieniem.
Nie mamy teraz takiego miecza w ofercie. Napisz, czego szukasz — sprowadzimy go na zamówienie indywidualne.
Jednosieczne głownie do cięcia. Falcjon i kord (messer) to średniowieczne tasaki; szabla była bronią husarii i szlachty Rzeczypospolitej, prowadzoną płynnymi cięciami z nadgarstka i łokcia.
Nie mamy teraz takiego miecza w ofercie. Napisz, czego szukasz — sprowadzimy go na zamówienie indywidualne.
Pchnięcie w szczeliny zbroi płytowej — wizurę hełmu, pachę, stawy. Chwyt odwrotny, dłoń oparta o tarczkę rondla.
Nie mamy teraz takiego miecza w ofercie. Napisz, czego szukasz — sprowadzimy go na zamówienie indywidualne.
Anatomia
Miecz to nie kawałek metalu z rączką. To układ dźwigni, w którym każdy element ma zadanie. Dotknij punktu, żeby zobaczyć jakie.
Pchnięcie
Kłujące zakończenie głowni. Im późniejszy typ miecza, tym ostrzej zbieżny — to odpowiedź na rozwój zbroi płytowej, w której szukano szczelin zamiast ciąć.
Zbieżna końcówka skupia siłę pchnięcia na małej powierzchni.
Strefa cięcia
Przednia część ostrza. Szybka, ale bez siły w wiązaniu — tu wyprowadza się cięcia i pchnięcia, nie blokuje ciosów.
Tu głownia porusza się w zamachu najszybciej.
Mniejsza masa
Podłużne wklęśnięcie wykuwane lub szlifowane w głowni. Nie jest „rowkiem na krew” — odbiera masę ze środka przekroju, zostawiając sztywność przy krawędziach. Miecz staje się lżejszy, nie słabszy.
Zabiera materiał tam, gdzie mało wnosi do sztywności.
Wiązanie i zasłona
Część przy jelcu. Powolna, ale najsilniejsza w wiązaniu — nią odbiera się cios i wypycha broń przeciwnika.
Najbliżej dłoni, więc daje największą przewagę w wiązaniu.
Ochrona dłoni
Poprzeczka chroniąca dłoń i pozwalająca kontrolować broń przeciwnika. Jelec miały już miecze wikińskie i rzymskie spathy, ale dopiero w XI wieku wydłużył się w krzyż — i to zmieniło fechtunek, bo dłoń mogła wreszcie wyjść przed linię tarczy.
Zatrzymuje ostrze, które zsuwa się po głowni w stronę dłoni.
Chwyt
Drewniany rdzeń nabity na trzpień, kryty skórą i owinięty rzemieniem lub drutem. Długość rękojeści decyduje, czy miecz jest jedno-, półtora- czy dwuręczny.
Długość rękojeści mówi, ile dłoni zmieści się na mieczu.
Przeciwwaga
Przeciwwaga nitowana na końcu trzpienia. Przesuwa punkt równowagi bliżej dłoni — bez niej nawet lekki miecz ciągnąłby rękę do przodu.
Przesuwa środek ciężkości w stronę dłoni.
Materiał
Średniowieczny płatnerz nie miał wyboru składu — pracował na tym, co dała dymarka. Dziś wybór jest świadomy: inna stal na broń do gabloty, inna na sprzęt, który dostanie w łeb tępym mieczem przeciwnika trzy razy w minutę.
0,6%
węgla w 1060
815°C
temperatura hartowania
200°C
odpuszczanie
Sprężynowa chromowo-wanadowa
Polska stal sprężynowa chromowo-wanadowa, odpowiednik 51CrV4 z normy PN-EN 10089 — znormalizowany skład, dostępny z atestem hutniczym. Chrom (ok. 1 %) pozwala zahartować na wskroś także grubszy przekrój, a wanad (ok. 0,15 %) rozdrabnia ziarno: głownia dobrze znosi udary i wielokrotne zginanie, a krawędź mniej się wykrusza. W odporności na wygięcie minimalnie ustępuje 9260, za to równiej hartuje się w grubych przekrojach.
Sprężynowa krzemowo-manganowa
Około 2 % krzemu daje sprężystość, z jakiej ta stal słynie: głownia znosi wygięcia, po których zwykła stal węglowa zostałaby krzywa. Pokazowe „90° i z powrotem” to hasło sprzedawców, nie wynik normy — ale w swojej klasie 9260 jest rzeczywiście najbardziej wybaczająca.
Sprężynowa chromowa
Dodatek chromu do stali sprężynowej. Najpopularniejszy materiał na miecze treningowe na świecie — kompromis między twardością a odpornością na uderzenia jest tu praktycznie idealny.
Węglowa
Prosta stal węglowa bez dodatków stopowych. Tania w obróbce, dobrze hartuje się w oleju, wybacza drobne błędy kowala. Przy poważnym kontakcie odkształca się trwale — dlatego to materiał na broń do gabloty i lekkiej rekonstrukcji.
Polska broń biała, szable bojowe, rekonstrukcja
Sprzęt testowy, cięcie mat
HEMA, sprzęt treningowy
Repliki dekoracyjne, pierwsze miecze
Bronioznawstwo i popkultura
Który oręż z gier i filmów dałoby się wykuć i używać, a który złamałby nadgarstek przy pierwszym cięciu? Masa, wyważenie, geometria i stal — bez legend.
Geralt nosi stal na ludzi i srebro na potwory. W rzeczywistości lite srebro jest na głownię za miękkie — 2,5 w skali Mohsa — i za ciężkie: 10,49 g/cm³ wobec 7,85 g/cm³ stali. Miecz ze srebra wygiąłby się na pierwszej kości i stracił krawędź, zanim zdążyłby przeciąć cokolwiek.
Jak to się robi naprawdę: kuta głownia ze stali sprężynowej, srebrzona oprawa i runy trawione w zbroczu.
Sylwetka wiedźmińskiego miecza to podręcznikowy późnośredniowieczny miecz półtoraręczny. Rękojeść około 23 cm pozwala dołożyć drugą dłoń bez zmiany chwytu, a sztywny romb przy sztychu jest dokładnie tym, czym w XV wieku szukano szczelin w płycie.
Głownie daedryczne mają niesymetryczne kolce i haki. Przy pierwszym cięciu w przeszywanicę albo w krawędź tarczy hak zakleszcza się i zostaje — a broń, której nie da się wyprowadzić z celu, jest w zwarciu gorsza niż jej brak.
Brak zwężenia profilowego i masywny sztych przesuwają punkt równowagi około 30 cm przed jelec. Przy takiej dźwigni zatrzymanie cięcia obciąża nadgarstek kilkukrotnie bardziej niż przy mieczu historycznym, a w metalu taka głownia ważyłaby grubo ponad 5 kg.
Wykuty ze szczątków Narsila — miecza Elendila, którego ułamkiem Isildur odciął Sauronowi palec z Pierścieniem — Andúril jest zwykle wskazywany jako najbardziej poprawny historycznie miecz w historii kina. Projekt powstał w dziale artystycznym Weta Workshop, a głownie wykuł Peter Lyon. Proporcje odpowiadają półtoraręcznym typom XIIa i XIIIa: szeroka głownia o równomiernej zbieżności, długie zbrocze, rękojeść na półtorej dłoni.
Masa: 1,45 kg · Wyważenie: 8 cm od jelca
Głownia o profilu liściastym, z rozszerzeniem w okolicy węzła uderzeniowego — rozwiązanie znane z mieczy celtyckich i z rzymskiej spathy. Poszerzenie w tym miejscu przenosi masę tam, gdzie pracuje przy cięciu, a ciężka głowica tłumi drgania wracające do dłoni.
Profil głowni: liściasty · Bliski typ: spatha / Oakeshott X
Ciemny, dymny odcień, falisty wzór, ostrość, która się nie tępi, i zaskakująco mała masa — opis stali valyriańskiej u George’a R.R. Martina czyta się jak opis wootzu, czyli damastu tyglowego z Indii i Persji. Podobieństwo jest celowe i sięga nawet tego, że sekret wytopu uznano za utracony.
Przy głowni szerokiej jak dłoń i długości bliskiej 170 cm rodowy miecz Neda Starka to rozmiarami dwuręczny bidenhänder, a nie miecz katowski: te miały zwykle 90–120 cm i tępy, zaokrąglony koniec, bo do ścięcia sztych jest zbędny. Jako broń do walki w korytarzach Winterfell byłby bezużyteczny, ale jako miecz sprawiedliwości niesiony przed panem feudalnym — całkowicie na miejscu.
Napisz, jakiego miecza szukasz, albo złóż projekt w konfiguratorze: dobierz typ głowni, zbrocze, oprawę i grawer, a my wycenimy zamówienie u wytwórcy i odpowiemy mailem.
Nota prawna: ten artykuł jest analizą bronioznawczą i kulturoznawczą w rozumieniu prawa cytatu (art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Nazwy uniwersów i postaci — The Witcher (CD PROJEKT S.A.), The Elder Scrolls V: Skyrim (ZeniMax / Bethesda), The Lord of the Rings (Middle-earth Enterprises), A Song of Ice and Fire i Game of Thrones (George R.R. Martin, HBO) — przywołujemy wyłącznie w celach edukacyjnych i porównawczych. Swords Vault sprzedaje miecze historyczne i pośredniczy w zamówieniach indywidualnych; nie oferujemy replik zastrzeżonych wzorów ani znaków towarowych.
Oś czasu
Pierwsze miecze to odlewy z brązu — krótkie, bo długa brązowa głownia gięła się i zostawała krzywa. Sztylet, który urósł.
Najpierw głównie pchnięcie — przynitowana rękojeść nie znosiła mocnych cięć. Do cięcia nadały się miecze z rękojeścią odlaną razem z głownią.
Okładziny z drewna, kości lub kości słoniowej mocowane nitami.
Długa, prosta głownia jazdy rzymskiej, przejęta przez ludy germańskie. Przodek miecza wikińskiego.
Jednoręczne cięcie zza tarczy, pieszo i z konia. Dłuższa od gladiusa, więc dawała zasięg.
Krótki jelec i mała głowica. W grobach elit — złoto i granaty w technice cloisonné.
Szeroka głownia z szerokim zbroczem, krótki jelec, ciężka głowica. Głownie ULFBERHT trafiały na cały kontynent.
Jednoręczne cięcie w parze z okrągłą tarczą. Szerokie zbrocze zmniejsza masę płaskiej głowni.
Krótki jelec, głowica z nasadą — często trój- lub pięciodzielna, nierzadko wykładana srebrem i miedzią.
Wydłużony jelec, głowica krążkowa, głownia zbieżna. Typy X–XIV w typologii Oakeshotta.
Miecz jednoręczny do walki z tarczą, z konia i pieszo. Dłuższy jelec lepiej chroni dłoń.
Głowica w kształcie orzecha, później krążkowa; prosty jelec, rękojeść na jedną dłoń.
Rękojeść na dwie dłonie, sztywny przekrój rombowy, ostry sztych. Odpowiedź na zbroję płytową.
Pchnięcie w szczeliny zbroi płytowej, półmiecz, cios głowicą. Dwie ręce na rękojeści, czasem jedna na głowni.
Wydłużona rękojeść na półtorej lub dwie dłonie; głowica krążkowa albo gruszkowa.
Rzemiosło
Kucie, normalizacja, hartowanie w oleju i odpuszczanie — ta sama sztaba stali może z nich wyjść sprężystą głownią albo prętem, który pęknie przy pierwszym uderzeniu. Zobacz, co dzieje się ze stalą na każdym etapie.
Sztaba rozgrzana do jasnej czerwieni. Kowal wyciąga zbieżność głowni i zakłada zbrocze — najpierw masa, potem kształt.
Austenit — stal plastyczna
W tej temperaturze stal jest austenitem i daje się przekuwać jak twardy wosk. Młot wyciąga długość i zbieżność głowni.
Pomarańczowy żar · kucie
Kilka cykli grzania i studzenia wyrównuje ziarno po kuciu i zdejmuje naprężenia, które później wyginałyby głownię.
Drobniejsze, wyrównane ziarno
Grzanie do przemiany i studzenie na powietrzu wyrównuje ziarno rozciągnięte przy kuciu i zdejmuje naprężenia, które później wyginałyby głownię.
Wiśniowa czerwień · normalizacja
Stal przekroczyła punkt przemiany. Gwałtowne studzenie zamienia austenit w martenzyt — twardy, ale kruchy jak szkło.
Martenzyt — ok. 60 HRC
Szybkie studzenie w oleju zatrzymuje węgiel w sieci żelaza. Powstaje martenzyt: bardzo twardy, ale kruchy jak szkło — w tym stanie głownia mogłaby pęknąć od uderzenia.
Kąpiel w oleju · hartowanie
Kontrolowane podgrzanie oddaje stali sprężystość. To ten moment decyduje, czy miecz pęknie, czy się wygnie i wróci.
Martenzyt odpuszczony — zwykle 48–56 HRC
Podgrzanie oddaje część twardości w zamian za odporność na pękanie. Po odpuszczeniu głownia wygina się i wraca, zamiast pękać.
Słomkowy nalot · odpuszczanie
Profilowanie krawędzi, polerowanie, nabicie jelca i rękojeści, nitowanie głowicy na trzpieniu. Na końcu — pochwa.
Krawędź i oprawa
Szlif nadaje krawędzi profil. Potem jelec, rękojeść i głowica na trzpieniu — nitowana albo nakręcana — a na końcu pochwa.
Stal na zimno · szlif
Pielęgnacja
Stal sprężynowa i węglowa — z takiej robi się miecze, które mają coś znaczyć — rdzewieje. To nie wada, to cena za twardość i sprężystość, których stal nierdzewna nie daje. Cała konserwacja sprowadza się do trzech rzeczy: sucho, cienka warstwa oleju, z dala od pochwy.
Poziomy pod głownię albo pionowy pod rękojeść. Ważne, żeby miecz leżał na miękkim podparciu i nie stykał się z metalem.
Mikrofibra albo bawełna bez apretury. Osobna szmatka do oleju, osobna do wycierania — ta druga szybko zbiera opiłki.
Rozwiązują problem odcisków u źródła. Przydają się zwłaszcza, gdy miecz oglądają goście.
Do noszenia, nie do przechowywania. Dobrze dopasowana trzyma głownię samym tarciem przy wylocie, bez zatrzasków.
Zamówienie z ręki
Oferta jest niewielka z wyboru — sprowadzamy pojedyncze sztuki pod konkretne zamówienia. Podaj typ, epokę albo zdjęcie tego, co chodzi ci po głowie, a odpowiemy do 1 dnia roboczego, czy da się to zdobyć i w jakiej cenie.
Tylko niezbędne ciasteczka — bez reklam i śledzenia. Więcej
