Swords VaultSwordsVault

Zbrojownia

Miecze wikingów i wczesnośredniowieczne

Miecz wikingów i miecz karoliński: szeroka głownia ze zbroczem, krótki jelec i masywna głowica. Broń VIII–XI wieku, od Skandynawii po ziemie Słowian.

Na zamówienie

Nie mamy teraz takiego miecza w ofercie. Napisz, czego szukasz — sprowadzimy go na zamówienie indywidualne.

Typowe wymiary

Cięcie zza tarczy, w szyku ściany tarcz. Szeroka, płaska głownia z szerokim zbroczem, które odbiera jej masę.

Długość typowa
85–95 cm
Masa typowa
1–1,4 kg
Wyważenie (POB)
12–15 cm
Typologia
Petersen, Wheeler
Epoka
VIII–XI w. · wikingowie i Karolingowie
Przekrój głowni
Płaska soczewka z szerokim zbroczem

Jak wygląda miecz wikingów

Głownia jest szeroka, około pięciu centymetrów przy jelcu, i niemal równoległa aż po zaokrąglony sztych. Środkiem biegnie szerokie zbrocze, które odchudza miecz bez utraty sztywności. To broń do cięcia: wikiński wojownik walczył z okrągłą tarczą i zadawał ciosy z łokcia i barku, a nie pchnięcia.

Jelec jest krótki, bo dłoń chroniła tarcza, a głowica masywna — często wielopłatowa — bo musiała zrównoważyć ciężar głowni. Rękojeść mieści jedną dłoń zaklinowaną między jelcem a głowicą. Cały miecz mierzy zwykle 85–95 cm i waży 1,0–1,4 kg.

Petersen, Ulfberht i miecze z ziem polskich

Miecze wikińskie dzieli się według kształtu rękojeści — typologia Jana Petersena z 1919 roku ma kilkadziesiąt typów oznaczonych literami. Głownie bywały sygnowane: na ponad stu siedemdziesięciu zachowanych widnieje napis +VLFBERH+T. Część z nich wykuto z wyjątkowo czystej stali, inne to współczesne im podróbki z błędem w napisie.

Na ziemiach polskich archeolodzy znajdują te same typy mieczy co w Skandynawii. Głownie często pochodziły z warsztatów frankijskich, a oprawę dorabiano na miejscu — miecz słowiański i miecz wikingów to w praktyce ta sama broń.

Często pytane

Czym różni się miecz wikingów od miecza rycerskiego?
Miecz wikingów ma krótki jelec, szeroką głownię o niewielkiej zbieżności i masywną, często wielopłatową głowicę. Miecz rycerski z XI–XIV wieku ma długi jelec krzyżowy, smuklejszą głownię i głowicę w kształcie krążka albo orzecha. Dłuższy jelec pozwalał wysunąć dłoń przed tarczę.
Ile waży miecz wikingów?
Zwykle 1,0–1,4 kg przy długości 85–95 cm. Miecze ważące kilka kilogramów to mit — taką bronią nie dałoby się walczyć dłużej niż kilka chwil.
Czy miecz wikingów był obosieczny?
Tak. Miecz wikiński tnie obiema krawędziami. Jednosieczne były saksy (scramasaksy) — długie noże bojowe noszone obok miecza albo zamiast niego.