Swords VaultSwordsVault

Zbrojownia

Miecze jednoręczne

Miecz jednoręczny, czyli miecz rycerski w najczystszej postaci: rękojeść na jedną dłoń, głownia 70–85 cm i masa 1,0–1,4 kg. Od XI do XIV wieku najpowszechniejszy miecz Europy.

Na zamówienie

Nie mamy teraz takiego miecza w ofercie. Napisz, czego szukasz — sprowadzimy go na zamówienie indywidualne.

Typowe wymiary

Miecz do walki z tarczą — migdałową u jeźdźca, puklerzem u pieszego. Przede wszystkim broń do cięcia, z konia i pieszo.

Długość typowa
85–100 cm
Masa typowa
1–1,4 kg
Wyważenie (POB)
10–15 cm
Typologia
Oakeshott X–XIV
Epoka
XI–XIV w. · krucjaty i dojrzałe średniowiecze
Przekrój głowni
Soczewkowy, ze zbroczem

Miecz rycerski na jedną dłoń

Rycerz walczył z tarczą w lewej ręce, więc miecz musiał dać się prowadzić jedną dłonią — z konia i pieszo. W XI wieku jelec wydłużył się w krzyż i dłoń mogła wreszcie wyjść przed linię tarczy. Głowica w kształcie krążka albo orzecha brazylijskiego równoważyła głownię, tak że miecz prowadziło się nadgarstkiem, a nie całym ramieniem.

Ewart Oakeshott podzielił te miecze na typy X–XIV. Typ X ma szeroką głownię z długim zbroczem, prosto po mieczach wikińskich. Typ XII zbiega się łagodnie, a zbrocze sięga dwóch trzecich długości — to archetyp miecza rycerskiego. Typ XIV jest krótszy i szeroki u nasady, z mocno zbieżnym sztychem.

Jak wybrać miecz jednoręczny

Długość dobiera się do wzrostu: miecz trzymany w opuszczonej ręce powinien wisieć sztychem kilka centymetrów nad ziemią. Punkt równowagi 10–15 cm od jelca daje miecz, który tnie z rozmachem, ale nie męczy nadgarstka.

Ostra krawędź to miecz do kolekcji i do cięcia mat. Do walki z partnerem służy wyłącznie miecz tępy, z krawędzią grubą na co najmniej 2 mm i zaokrąglonym sztychem — w szermierce historycznej jednoręczny miecz ćwiczy się najczęściej z puklerzem, jak w traktacie I.33 z około 1300 roku.

Często pytane

Co to jest miecz rycerski?
Tak nazywa się zwykle prosty, obosieczny miecz z jelcem krzyżowym, używany przez rycerstwo od XI do XIV wieku — przede wszystkim jednoręczny, prowadzony razem z tarczą. Od XIV wieku rycerze sięgali też coraz częściej po miecze półtoraręczne.
Ile waży miecz jednoręczny?
Typowo 1,0–1,4 kg przy długości całkowitej 85–100 cm. Repliki bywają cięższe, bo mają grubszą i mniej zbieżną głownię niż oryginały.
Do czego dziś służy miecz jednoręczny?
Do kolekcji i ekspozycji, do rekonstrukcji historycznej, do szermierki historycznej (miecz i puklerz) oraz do treningu cięcia — ten ostatni wyłącznie ostrym egzemplarzem i na matach, nigdy w sparingu.