Templariusze: miecze XII i XIII wieku
Zakon templariuszy działał od około 1119 do 1312 roku, więc ich miecze to miecze rycerskie XII i XIII wieku: jednoręczne, obosieczne, z jelcem krzyżowym i głowicą w kształcie krążka albo orzecha brazylijskiego. W typologii Oakeshotta to głównie typy X–XIII — szeroka głownia, długie zbrocze, masa 1,0–1,4 kg.
Templariusz walczył mieczem razem z tarczą migdałową, z konia i pieszo. Reguła zakonu stawiała na prostotę i zakazywała ozdabiania uprzęży i ostróg złotem i srebrem — miecz templariusza był narzędziem, nie klejnotem.
Skąd krzyż na mieczu
Miecz z jelcem krzyżowym sam w sobie układa się w krzyż, a na głowicach i głowniach z epoki zdarzają się ryte krzyże i pobożne inskrypcje. Czerwone krzyże na głowicach i emaliowane tarcze herbowe, które zdobią dziś repliki „mieczy templariuszy”, to jednak współczesna stylistyka, a nie odwzorowanie konkretnego zabytku.
Krzyżacy: miecze XIV i XV wieku
Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego, czyli Krzyżacy, osiadł w Prusach w XIII wieku. Pod Grunwaldem w 1410 roku jego rycerze walczyli mieczami swojej epoki: jednoręcznymi i półtoraręcznymi, coraz smuklejszymi i bardziej zbieżnymi, bo przeciwnik nosił już zbroję płytową, w którą trzeba było trafić pchnięciem w szczelinę.
Miecz krzyżacki ważył więc zwykle 1,1–1,6 kg. Wielkie miecze dwuręczne, kojarzone dziś z rycerzami zakonnymi, rozpowszechniły się dopiero w XVI wieku, długo po Grunwaldzie.
Baldwin — nasza interpretacja
W zbrojowni jest „Długi miecz templariuszy Baldwin”. Uczciwie: to współczesna interpretacja stylistyki zakonnej — jelec i głowica z motywem krzyża — na długim mieczu, a historyczni templariusze nosili głównie miecze jednoręczne. Za to stal, hartowanie i konstrukcja są jak w prawdziwej broni.
