Długi miecz „Olbracht”

Olbracht to staropolska forma niemieckiego imienia Albrecht — i tak jest z całym mieczem: kształt bierze z niemieckich długich mieczy XV wieku, a imię z polskiej historii. Nosił je Jan Olbracht, król Polski w latach 1492–1501, ten od przysłowia „Za króla Olbrachta wyginęła szlachta”, które zostało po klęsce wyprawy mołdawskiej z 1497 roku. Miecz nie jest kopią broni króla ani żadnego konkretnego zabytku, tylko długim mieczem w tamtej stylistyce: surowym, bez zdobień, ze stalą i czarnym sznurkiem w oprawie.

Najwięcej charakteru ma głowica w kształcie korka od flakonu — Anglicy mówią na nią scent-stopper. Rozszerza się ku końcowi, ma szlifowane fasety i była jedną z typowych głowic długich mieczy XIV i XV wieku: wydłużony kształt daje oparcie drugiej dłoni i równoważy długą głownię. Jelec jest prosty, o kanciastych ramionach rozszerzonych na końcach. Głowica i jelec są ze stali nierdzewnej, więc w odróżnieniu od głowni nie trzeba ich oliwić.

Rękojeść ma 24 cm, tyle, ile trzeba na pewny chwyt dwiema dłońmi. Drewno owinięto czarnym sznurkiem, a mniej więcej w połowie długości rękojeść przedziela stalowy pierścień. Producent podaje pełny trzpień — przedłużenie głowni biegnie przez całą rękojeść aż do głowicy, a nie kończy się w połowie drewna.

Cały miecz ma 132 cm, z czego 90 cm to głownia ze zbroczem, do 5 cm szeroka i do 7 mm gruba, i waży 1,72 kg. Uczciwie trzeba dodać, że to więcej niż typowe oryginały tej długości, które ważyły zwykle 1,2–1,6 kg. W ruchu czuć to jako miecz stabilny, który mocno niesie cięcie z rozmachu i trzyma linię, ale przy szybkich zmianach kierunku przypomina o swojej masie.

Głownia jest ze stali 5160. Producent nazywa ją wysokowęglową, a ściślej to stal sprężynowa z dodatkiem chromu — około 0,6% węgla i 0,8% chromu — ta sama, z której robi się resory. Jej zaletą jest ciągliwość: przyjmuje uderzenie i ugięcie, zamiast pękać. Według producenta głownię kuje się ręcznie, a potem szlifuje i poleruje; twardość mieści się w przedziale 50–58 HRC: im bliżej dolnej granicy, tym więcej stal wybacza przy twardym trafieniu, im bliżej górnej — tym dłużej krawędź trzyma ostrość.

Pochwa ma 96 cm: twarde drewno pokryto brązową ekoskórą z jasnym przeszyciem, a przód zdobi tarcza herbowa z gryfem w ozdobnej ramce. Przy wylocie jest zawiesie z paskami i sprzączkami, więc miecz można nosić u pasa. Stal 5160 nie jest nierdzewna: po każdym użyciu przetrzyj głownię i pokryj ją cienką warstwą oleju, a co jakiś czas wyjmij miecz z pochwy i obejrzyj — drewno i ekoskóra trzymają wilgoć przy stali.

Uwaga: to miecz do kolekcji i ćwiczeń w pojedynkę. Nie nadaje się do sparingu z partnerem — do kontaktu służy wyłącznie sprzęt z tępą krawędzią o grubości co najmniej 2 mm i zaokrąglonym sztychem.

• Stal sprężynowa 5160, twardość 50–58 HRC
• Głowica w kształcie korka od flakonu, ze stali nierdzewnej
• Prosty jelec z rozszerzonymi końcami, ze stali nierdzewnej
• 24 cm rękojeści na dwie dłonie: czarny sznurek i stalowy pierścień
• Pełny trzpień, głownia do 5 cm szerokości i 7 mm grubości
• Pochwa 96 cm z drewna i ekoskóry, z gryfem w tarczy herbowej